Wat is eigen vermogen? De balansregel die iedere eigenaar als eerste hoort te lezen
Kort antwoord: eigen vermogen is wat zou overblijven als u alles wat het bedrijf bezit zou verkopen en iedere schuld zou aflossen — de restwaarde die toebehoort aan de eigenaren. Op de balans staat het aan de rechterzijde, onder voorzieningen en boven schulden. Het is hét getal dat zegt of een onderneming in de loop van haar bestaan waarde heeft opgebouwd of vernietigd.
1. De balansvergelijking
Elke balans voldoet aan dezelfde formule:
Activa = Vreemd vermogen + Eigen vermogen
Eigen vermogen is dus afgeleid: activa min vreemd vermogen. Hebt u €120.000 aan activa en €70.000 aan schulden, dan is uw eigen vermogen €50.000. Winst verschijnt niet uit het niets — hij ontstaat doordat activa zijn gegroeid of schulden zijn gekrompen.
2. Onderdelen bij een eenmanszaak / ZZP
Bij een eenmanszaak is eigen vermogen één lopend getal met drie bewegers:
- Stortingen. Geld dat u vanuit privé in het bedrijf brengt — startkapitaal, een zakelijke factuur die u privé betaalt, een privélening die u inbrengt.
- Winst / verlies. Het jaarresultaat van de W&V loopt rechtstreeks door naar het eigen vermogen. Winst verhoogt, verlies verlaagt.
- Privé-opnames. Geld dat u voor privégebruik uit het bedrijf haalt, verlaagt het eigen vermogen. Het “loon” van een ZZP’er is technisch een onttrekking, geen kost.
Er is geen aandelenkapitaal, geen wettelijke reserve, geen dividend. De regel eigen vermogen in uw jaarrapport vertelt één verhaal: wat u inbracht, wat het bedrijf verdiende, wat u eruit haalde.
3. Onderdelen bij een BV
Een besloten vennootschap heeft meer structuur:
- Geplaatst aandelenkapitaal — de nominale waarde van uitgegeven aandelen.
- Agioreserve — wat aandeelhouders boven de nominale waarde betaalden.
- Wettelijke en overige reserves — waaronder herwaarderingsreserve en wettelijk vereiste reserves.
- Overige reserves — opgepotte winst die nog niet als dividend is uitgekeerd.
- Resultaat boekjaar — winst of verlies van het lopende jaar, in afwachting van bestemming.
Dividend verplaatst winst uit het eigen vermogen naar een schuld aan de aandeelhouder; pas bij uitbetaling verlaat het geld daadwerkelijk de vennootschap.
4. De regel eigen vermogen lezen
- Positief en groeiend — het bedrijf bouwt waarde op. Een bank ziet dat als kredietwaardigheid.
- Positief maar vlak — winst verlaat het bedrijf via dividend of onttrekkingen ongeveer in hetzelfde tempo als hij wordt verdiend. Houdbaar, maar er wordt geen buffer opgebouwd.
- Negatief — schulden overstijgen activa. Voor een BV is dit een bestuurszaak; bestuurders moeten handelen, en in sommige situaties volgt persoonlijke aansprakelijkheid als het bedrijf insolvent verder handelt.
5. Veelgemaakte fouten
- Eigen vermogen met kas verwarren. Een bedrijf kan €200.000 eigen vermogen hebben en €1.000 op de bank. Eigen vermogen is restwaarde; kas is liquiditeit.
- Privé-opnames als kost boeken. Bij een eenmanszaak is uw eigen opname een beweging binnen het eigen vermogen, geen kost die de winst verlaagt.
- Potentiële reserves vergeten. Pensioenvoorzieningen, voor herinvestering bestemde winst en herwaarderingsreserves horen aan de vermogenszijde en zijn makkelijk fout te classificeren.
6. Hoe doet Boekify dit?
Boekify berekent het eigen vermogen aan het einde van elke periode en laat de brug zien tussen twee balansdatums: beginvermogen, plus winst, plus stortingen, min onttrekkingen of dividend, is eindvermogen. De CFO AI gebruikt de regel eigen vermogen als één van de inputs voor de solvabiliteits-ring op het dashboard — groen betekent goed gekapitaliseerd, oranje betekent dat de buffer sneller slinkt dan de winst hem aanvult.